Hoe Hoeve Castermans uit Wolder verdween

of hoe een kleine stichting streed om het behoud van erfgoed

Van 2003 tot ongeveer 2010 zette Stichting Heemkunde Van Wilre tot Wolder zich in voor het behoud van Hoeve Castermans (Pletzersstraat 5). Alles rondom de acties in deze periode is zorgvuldig gedocumenteerd en gearchiveerd door Christina de Jong (†). Dit archief is in maart 2026 overgedragen aan het Historisch Centrum Limburg. Bij gelegenheid van deze overdracht schreven we onderstaande terugblik.

In april 2003 overleed in de ‘gooj kamer’ van zijn boerderij te Wolder Hugo Marie Joseph Castermans. Een jaar voor zijn dood werd zijn boerderij verkocht. Of hij zich daarbij heeft afgevraagd of zijn erfgoed na zijn dood zou blijven voortbestaan, weten we niet. Vijf generaties Castermans hadden (vanaf 1801) op deze plek gewoond.

Woningcorporatie Servatius
In de jaren 2001 en 2002 werd bekend dat Hoeve Castermans, Pletzersstraat 5, te koop stond. Architect Rob Bloot was geïnteresseerd. Hij maakte een maquette waarbij de carréboerderij gehandhaafd bleef. Achter de voorbouw plaatste hij seniorenwoningen. Bloot ving bot bij de gemeente. Aan de achterkant mocht niet bijgebouwd worden.

In april 2002 kocht Woningcorporatie Servatius de boerderij en de erbij behorende grond. Servatius had al in 2001 bij de gemeente een initiatief-(nieuw)bouwplan ingediend. Ook al deelde de gemeente mee dat het plan in strijd was met het bestemmingsplan, Servatius nam het risico en kocht in hetzelfde jaar in hoog tempo alle aangrenzende bebouwing voor veel geld op. Om problemen met monumententoezicht te tackelen, gaf de corporatie aan bouwhistoricus Coen Eggen van Stichting Monumentenhuis Limburg de opdracht tot een Bouwhistorisch Onderzoek. Eggen concludeerde dat delen van het gebouw een monumentale waarde hadden (“het complex is als geheel hoog te waarderen vanwege de ligging in het dorp, op de kruising, in de gesloten vorm en daarmee de uitstraling die het heeft. In monumentale zin is ook de grote schuur zowel door zijn a-typische vorm als door de massa van hoge monumentale waarde”).

Servatius’ aspiraties betekenden een bedreiging voor het voortbestaan van een beeldbepalende, unieke eeuwenoude Limburgse hoeve. In oktober 2003 ging Stichting Heemkunde Van Wilre tot Wolder in gesprek met de heer Verzijlbergh, directeur van Servatius. Deze meldde dat hij bereid was rekening te houden met de uitkomsten van het rapport van Coen Eggen (“maar monumentaal is nog geen monument”, voegde hij toe). Hij drong aan op samenwerking en goed overleg. Maar er bleek al een uitgewerkt sloop- en nieuwbouwplan klaar te liggen, getekend door de Luikse architect Charles Vandenhove. Het college van B&W (december 2003) drong in een vertrouwelijke nota aan op het behoud van de monumentale delen van de boerderij, maar de vastgoedontwikkelaar stelde het bouwplan niet bij.

Stichting Heemkunde
Bij ‘Stichting Heemkunde’ rinkelden hierdoor de alarmbellen. In februari 2004 vroeg ze bij de staatssecretaris van OC&W de monumentenstatus voor de boerderij aan. Daarnaast startte ze tijdens de Open Monumentendagen in 2004 een handtekeningenactie voor het behoud van de hoeve. Ook organiseerde ze een groots opgezette schouw. Een ‘schouw’ is een soort bezichtiging waar men zich een oordeel kan vormen. Hiervoor werden vertegenwoordigers van politiek, pers en de culturele wereld uitgenodigd. Diverse sprekers hielden een pleidooi voor behoud, onder wie pastoor Piet van der Aart. Wethouder Wim Hazeu nam de meer dan 1700 opgehaalde handtekeningen in ontvangst.

Voor foto’s van de schouw, klik hier.

Daarnaast was er een comité van aanbeveling gevormd. Hiertoe behoorden o.a. de toenmalige rijksbouwmeester Jo Coenen en erfgoedbeschermer Camille Oostwegel, alsook historicus Pieter Caljé en restauratiedeskundige Anne van Grevenstein.

Verschillende standpunten: behoud of sloop
Maar niet iedereen dacht hetzelfde over de toekomst van de boerderij. Bij de gemeente begreep de afdeling ‘Cultuur’ het belang van behoud, maar de afdeling ‘Volkshuisvesting’ was voor sloop en voor zoveel mogelijk nieuwe appartementen. Dezelfde uiteenlopende standpunten waren te zien bij de verschillende politieke partijen. De PvdA sprak zich uit voor behoud, andere partijen waren tot op zekere hoogte welwillend, maar namen geen standpunt in. Deze tweedeling gold ook voor de inwoners van Wolder: enerzijds de heemkundigen die stelden dat tegenover gewenste seniorenhuisvesting verlies van authenticiteit en identiteit van het dorp stond. Anderzijds de bewoners die voor nu of voor later een (senioren)woning wilden. Hun standpunt was: “afbreken die ouwe troep – wij willen riant wonen”. Servatius speelde hier duidelijk op in, en toonde zich een voorvechter van noodzakelijke en betaalbare woningen voor senioren in Wolder. Bij dit charmeoffensief werd ook het aanbod geopperd om (samen met de gemeente) het Mgr. Vranckenplein een opknapbeurt te geven.

Geen rijksmonument
In september 2004 deelde de Rijksdienst voor de Monumentenzorg mee dat de aanvraag voor de rijksmonumentenstatus was afgewezen. Het pand had geen nationale betekenis; een gemeentelijke monumentenstatus kwam meer in aanmerking. Maar de gemeente pakte dit niet op. Het pand stond wel op een voorlopige gemeentelijke monumentenlijst, maar die was nooit bekrachtigd. Deze omissie in het bestemmingsplan moest eerst worden weggewerkt. Tijdens een gemeentelijke hoorzitting over de monumentenstatus kreeg Servatius veel ruimte om haar nieuwbouwplan te presenteren. Wethouder Hazeu verdedigde dit door te stellen dat Servatius door de monumentstatusaanvraag toch al schade ondervond.

‘Stichting Heemkunde’ tekende bij de Commissie voor de Bezwaarschriften van OC&W bezwaar aan tegen de afwijzende beschikking. Op 15 juni 2005 was de behandeling in Zoetermeer. Ook de gemeente Maastricht (Servé Minis, sector Cultureel Erfgoed) pleitte tegen de afwijzing, en was het er niet mee eens.  Maar de beschikking werd niet aangepast.

Intussen bij de gemeente
In de tussentijd publiceerde de gemeente stedenbouwkundige randvoorwaarden voor het project. Enkele hiervan: het karakter van het droogdal diende behouden te blijven; nieuwbouw was toegestaan, aansluitend aan het te handhaven boerderijcomplex; de karakteristiek en functionaliteit van de Winterslag behoorden behouden te blijven.

En de gemeentelijke welstands- en monumentencommissie rapporteerde: “de grote monumentale waarde van de schuur vanwege de hoge authenticiteit en ouderdom en de gevels van de carrévorm zijn uiterst cruciaal vanwege het straatbeeld in de Pletzersstraat; de overgang tussen de massa van de kerk en het achterliggende weiland in het dal en tenslotte als cultuurhistorische identiteitsdrager van het dorp Wolder”.

In april 2005 deelde Servatius aan de gemeente mee dat ze op basis van de randvoorwaarden geen verantwoord plan kon ontwikkelen.

De boerderij lag al een poos leeg; er werd geen onderhoud meer gepleegd. De bouwinspecteur van de gemeente wees Servatius erop dat dit wel moest. In augustus 2006 werd de hoeve gekraakt. Inmiddels had Servatius het vrijgekomen pand Heukelommerweg 1 aangekocht. Om kraak te voorkomen, werd dit direct Ad Hoc verhuurd.

Van plan 1 naar plan 2
In maart 2006 kwam de gemeente met een nieuw ontwerp-bestemmingsplan. De woningcorporatie tekende hier direct bezwaar tegen aan, maar begreep dat het lopende project niet haalbaar was, en stopte met het ontwerp van Vandenhove.

Enkele maanden later kwam zij met een nieuw plan, getekend door Prudent De Wispelaere, kantoorgenoot van Vandenhove. Ook dit was in strijd met het bestemmingsplan. (Dit nieuwe ontwerp koppelde de locaties Pletzersstraat en Heukelommerweg.)  De gemeente ging (nog) niet over tot vaststelling van het ontwerp-bestemmingsplan. Zou aanhouder Servatius winnen? Wethouder Luc Winants drong tijdens de vergadering van Raadscommissie SO aan op een soepeler opstelling, en hield de ‘Stichting Heemkunde’ daarna buiten de discussie. Servatius hield een presentatie over het nieuwe bouwplan, uitsluitend toegankelijk voor leden van haar huurdersvereniging Servaassleutel.

Op 13 maart 2007 vond er in de Blauwe Zaal een informatieavond plaats voor alle Woldenaren en alle betrokkenen. Servatius lichtte het nieuwe ontwerp van DeWispelaere toe. ‘Stichting Heemkunde’ hield een betoog voor behoud van de boerderij, onder de titel “Kan Victor de Stuers rustig blijven liggen”? Er werd stevig gediscussieerd, de zaal was fifty-fifty verdeeld. De gemeente notuleerde. De conceptversie van dit verslag bleek bij publicatie behoorlijk bijgekleurd in het voordeel van Servatius (Dagblad De Limburger 2007-03: ‘Gemeente knoeide met notulen).

De PvdA vroeg in mei 2007 of Servatius onomstotelijk en objectief vast kon stellen of gedeeltelijk behoud van de hoeve onmogelijk was. Pas dan kon een afwijken van de randvoorwaarden aan de orde zijn.

Plan 3
Servatius koos eieren voor heel veel geld, en nam afscheid van architect DeWispelaere. In 2008 kwam HVN Architecten bv met een geheel nieuw ontwerp (architecten Voorvelt/Nijssen).  Dit derde plan voldeed wel aan de randvoorwaarden. In dit ontwerp bleef het buitenaanzicht van de boerderij gespaard; aan de kant langs de Médoclaan werd het carré zelfs in dezelfde boerderijstijl aangevuld. De holle weg werd – anders dan in het plan van Vandenhove – gerespecteerd. ‘Stichting Heemkunde’ kon zich goed in dit plan vinden, al was het jammer dat de 16e-eeuwse kelder en de ‘tiendschuur’ zouden verdwijnen. Tuinarchitect Caspar Slijpen maakte een ontwerp voor de beplanting.

Ook ‘de overkant’ (Heukelommerweg 1) werd in het plan betrokken. Hier was de bestaande bebouwing direct het uitgangspunt. De hoevewoning aan de Heukelommerweg was inmiddels aangewezen als gemeentelijk monument, al was deze status niet door beleid of wetgeving beschermd.

In juli 2010 hield makelaardij Thijs Hillen een verkooppresentatie op de binnenplaats van (de gekraakte) hoeve Castermans: 33 appartementen en twee eengezinswoningen, te koop voor iedereen. De Wolderse senioren ontdekten dat er geen huurwoningen waren, maar koopwoningen met een pittig prijsje: 2 ‘goedkope’ van €168.000; en daarna liepen de prijzen snel op tot €530.000.

De woningcorporatie wilde het terrein zo snel mogelijk voorbereiden voor de bouw, en vroeg een sloopvergunning aan. Ze kreeg deze, maar de twee witte buitenmuren langs de straat plus het poortgebouw moesten blijven staan.

Een kink in de kabel
Toen kwam er een kink in de kabel. Servatius was bij het UMC-ziekenhuis gestart met de bouw van een campus, ontworpen door de Spaanse sterarchitect Calatrava. Deze had in Luik naam gemaakt met zijn station. Directeur Verzijlbergh kende Luik, want hij wilde daar een prestigieus nieuwbouwproject ontwikkelen. Hij werd vervolgens echter teruggefloten door de Nederlandse overheid. In november 2009 bleek de universiteitscampus niet haalbaar, en het project werd stopgezet. Servatius leed investeringsschade en kon aanzienlijke schadeclaims verwachten. Directeur Verzijlbergh kreeg ontslag, én een persoonlijke schadeclaim van 67 miljoen euro.

Het project in Wolder was het volgende slachtoffer. De belangstelling van kopers voor de appartementen viel tegen. In september 2010 startte de sloop van de hoeve. Hierna werd het terrein bouwrijp gemaakt; dit bleek niet voor de eigen bouw te zijn, maar voor de verkoop, want Servatius zette het project stop. In 2011 onderzochten archeologen het terrein. Ze vonden sporen van nog oudere bebouwing. De Woldenaren hoopten op een D’Artagnan. Helaas.

Hoe het verder ging / Hof van Assisi
In 2015 schreef Stichting Glorieux, een Eindhovense investeerder, bij de Kamer van Koophandel een nieuwe bv in: Wilre bv. De Eindhovenaren lieten de Maastrichtse architect Mathieu Bruls een plan tekenen, tevens een voor Heukelommerweg 1.

In 2021 verschenen de eerste bewoners in wat ‘Hof van Assisi’ was gedoopt.

Toch succes? 
In 2020 werd de hoge buitenmuur van voormalige hoeve Castermans teruggebracht tot 2 meter. Een schamele herinnering? Al is de muur inmiddels wel aangemerkt als beschermd gemeentelijk erfgoed. Er is meer:

De holle weg, een Limburgs landschappelijk element, is gespaard.

Wie nu door de Pletzersstraat loopt, ziet dat er overal oude woningen en boerderijen zorgvuldig worden opgeknapt.

De hoevewoning aan Heukelommerweg 1 werd in het bestemmingsplan van 2010 aangewezen als gemeentelijk monument, een status die in 2022 weer werd afgezwakt tot ‘behoud karakteristiek’. Er ligt voor dit terrein nu een (nieuw) bouwplan van Wilre bv. Mocht dit worden uitgevoerd, dan krijgt het Mgr. Vranckenplein aan een zijde weer een aanzicht dat helemaal bij Wolder hoort.

Maart 2026

Skelet gevonden

In onze kerk is recent een skelet gevonden. Veel wijst erop dat dit d’Artagnan zou kunnen zijn. Er wordt momenteel dna-onderzoek gedaan.
Het lag op een belangrijke plaats, namelijk onder het oude hoofdaltaar,

Voor meer informatie zie dit nieuwsbericht van L1.

De echte d’Artagnan

(bron NPO-OVT)

Rond 1700, nog geen dertig jaar na zijn dood, werd over d’Artagnan een memoire gepubliceerd door Gatien Courtilz de Sandras. Sandras was zelf een militair, maar probeerde de kost te verdienen met het schrijven van romans en biografieën. “Daardoor geeft hij een beeld van de carrière van d’Artagnan dat al heel erg geromantiseerd is”, zegt militair historicus Olaf van Nimwegen bij OVT. Het waren deze memoires waar schrijver Alexandre Dumas in de negentiende eeuw zijn romans op baseerde. Dumas’ romans waren een hit en hij maakte van deze historische figuur de iconische held die we allemaal kennen.

Wie is de echte d’Artagnan?

D’Artagnan werd geboren rond 1610 in de buurt van de Pyreneeën. Zoals zoveel jonge edellieden met weinig vermogen probeerde hij een militaire carrière te maken als musketier. Het zijn van musketier was op zichzelf niet zo bijzonder, in die tijd had Frankrijk naar schatting misschien wel honderdduizend musketiers. Maar d’Artagnan werd een mousquetaire du roi, musketier van de koning, en die vormden een speciaal elitecorps dat zowel te voet als te paard kon vechten.

Er wordt veel gespeculeerd over hoe zijn carrière precies is verlopen. “Het enige wat we zeker weten is dat hij meevocht in de Tachtigjarige Oorlog. Frankrijk is vanaf 1643 een bondgenoot van de Nederlandse Republiek en valt de Spanjaarden aan in de Zuidelijke Nederlanden, waar d’Artagnan dan ook dient,” aldus Van Nimwegen. “Wat ook zeker is, is dat hij in 1667 in een hogere positie terechtkomt. Hij wordt dan kapitein-luitenant van de eerste compagnie van de mousquetaires du roi. En de kapitein van deze compagnie is Lodewijk XIV zelf.” Deze erepositie bekleedde hij toen hij in 1673 voor de muren van Maastricht terechtkwam.

D’Artagnan in de Hel op Aarde

Hoe dat zo kwam, daarvoor moeten we een klein stapje terug: in het rampjaar 1672 werd de Republiek der Nederlanden van vier kanten aangevallen: door de Engelse koning, de keurvorst van Keulen, de bisschop van Münster en dus het Franse leger. In die tijd wilde Lodewijk XIV met het innemen van Maastricht, wat toen gold als de sterkste vesting van Europa, laten zien dat hij de sterkste vorst van Europa was. Hij trekt erheen met 40.000 soldaten, waaronder zijn elitetroepen, en dus is ook d’Artagnan aanwezig.

De belegering van Maastricht werd uitgevoerd met de nieuwste militaire technieken van de befaamde ingenieur Sébastien Vauban. Dit zou de voor toen gebruikelijke stormaanvallen overbodig maken, en uiteindelijk ook het lot van Maastricht bezegelen.

Maar die tactiek paste niet altijd even goed bij de veelal jonge edellieden die zichzelf graag wilden bewijzen, en dus de muren bestormden. Bij een herovering van een al eerder veroverde en weer verloren vesting, leidt d’Artagnan zo een stormaanval. Daarbij sneuvelt hij door een Maastrichtse kogel. Aan het einde van de dag wordt het dodental op rond de tweeduizend geschat. Van Nimwegen: “Het moet een ongelooflijk bloedbad zijn geweest. Lodewijk XIV noemde het zelfs de hel op aarde.”

Gerelateerde podcast: klik hier

Zie ook dit artikel met visie van Julien Daenen.

Zie ook dit artikel in Belgisch Nieuwsblad

Bekijk ook onze lezing uit 2023 (zie hieronder):

Overweldigende opkomst bij lezing over kaart Vauban

Meer dan 300 belangstellenden bezochten de lezing van dr. Dirk Jacob Jansen op 16 januari 2023.

Zie ook ons artikel n.a.v. deze lezing.

Inleider Camile Oostwegel

Onderzoeker en spreker Dirk Jacob Jansen

Foto links: Hugo en Johan presenteren het eerste ontwerp van de kopie van de kaart die t.z.t. gekocht kan worden, op een behoorlijk groot formaat: ongeveer 2 x 2 m. Lang niet zo groot als het origineel, maar toch. Er waren veel geïnteresseerden. Wilt u op de hoogte gehouden worden over de voortgang van het project, maak dat dan kenbaar via een mail naar: info@heemkundewolder.nl  .

Archief Hoeve Castermans bewaard

In 2010 werd een oude Wolderse carréboerderij gesloopt, Hoeve Castermans. Deze lag op de hoek Pletzersstraat – Médoclaan.  St. Heemkunde Van Wilre tot Wolder heeft zich vanaf 2003 ingezet voor het (gedeeltelijk) behoud van deze gezichtsbepalende hoeve. Dit behoud was niet zo vanzelfsprekend. Er waren verschillende en tegenstrijdige belangen. Er was een projectontwikkelaar die wilde bouwen. Er was een gemeente die de taak had om voor nieuwe woningen te zorgen, maar tegelijk moest die gemeente ook het culturele erfgoed beschermen. En er waren senioren die wilden verhuizen, tegenover hen die ook graag het dorpsgezicht wilden bewaren.

Deze geschiedenis is uitgebreid gedocumenteerd. Bewaard zijn de correspondentie met o.a. de woningcorporatie, de gemeente, de politieke partijen, betrokkenen, het Ministerie van OCW. Ook zijn opgenomen verslagen van gesprekken, persberichten, bouwplannen en achtergronden. We hebben deze verzameling aangeboden aan het Historisch Centrum Limburg. Hier zag men direct het belang ervan in. Ze bevat immers de geschiedenis van wat er in een kleine gemeenschap, in Wolder, speelde. Het materiaal is op 6 maart 2026 overgedragen.

Ons DROOGdal    oktober 2024     foto Peter de Leij

Chel Bastiaens

1933 – 2024

Op 22 oktober ll. overleed Chel Bastiaens. We willen ons hem graag herinneren als  ‘d`n Ingel van Wolder’. Zo trok hij namelijk mee in de Wolderse carnavalsoptocht. Maar niet alleen daarom.

Chel stond altijd klaar om mensen te helpen. Hij zette zich steeds in voor de gemeenschap, en met name voor het behoud van het kerkelijk  erfgoed en de Wolderse historie.  Chel was enige tijd vriend van de stichting, maar bleef daarna altijd belangstelling houden. Hij verzamelde alles wat op Wolder betrekking had. Bij gevolg had hij een groot archief aan foto’s en krantenartikelen. Deze droeg hij over aan de St. Heemkunde. We zijn hem hier nog altijd dankbaar voor.

Ook bewaarde hij veel voorwerpen die hij karakteristiek vond voor het leven in Wolder, en waarmee hij de geschiedenis wilde vastleggen. Deze verzameling had hij ondergebracht in de toren van de Petrus en Pauluskerk, in een ruimte boven het oksaal. De laatste jaren lukte het hem zelf niet meer om de lange trap te beklimmen. Het ‘museum van Chel’ is nu in rouw. Wij hebben in de tijd dat Chel nog fit was, er een fotoreportage gemaakt.  Zie onze pagina hierover.

 Heukelommerweg 1

Tabé huis met de trapjes

Alleen de trapjes staan er nog, de trapjes van een huis met een zeer lange geschiedenis: Heukelommerweg 1. Op 28 maart werd het gesloopt. Ongeveer 20 jaar geleden zette het verval in, en jaar op jaar ging de toestand van het gebouw verder achteruit, deels door de gewone werking van de natuur, maar ook door moedwillige vernielingen.

De ons bekende bouwvorm van het pand stamde uit ongeveer 1900, maar de woning bevatte veel oudere delen. Archeologen vermoedden bij hun onderzoek (2010) sporen van bewoning die teruggaan tot de twaalfde eeuw. Deze voormalige hoeve, had een mergelstenen kern van vóór 1850, en een kelder met een tongewelf die mogelijk uit de late middeleeuwen stamt (deze kelder is misschien nog intact). Vóór of in 1840 woonde er de familie Nelissen-Mares. In 1847 koopt Hugo Hubertus Castermans het. De familie Castermans blijft er tot 2005 wonen. Enkele malen vinden er grote verbouwingen / aanpassingen plaats, met name rond 1900. De voorgevel wordt ± 1930 gemoderniseerd.

In 2005 wordt mevrouw J.A. M. Castermans (Sjaan) opgenomen in Klevarie. Het huis komt dan in de verkoop. Er is belangstelling van particulieren, maar het gaat in maart 2006 voor €475.000 naar woningcorporatie Servatius. Waarom wilde Servatius deze eenvoudige woning hebben? Huis en schuur liggen op een groot perceel; dit is interessante bouwgrond. De woningcorporatie had in 2002 Pletzersstraat 5 (Hoeve Castermans) gekocht en verwierf ook alle daarbij aangrenzende panden langs de Médoclaan. Met de toevoeging van Heukelommerweg 1 kan een uitgebreider plan worden gerealiseerd. Servatius spreekt nu van plan Castermans 1 (Pletzersstraat 5; laatste bewoner Hugo Castermans) en plan Castermans 2 (Heukelommerweg 1, laatste bewoner Sjaan Castermans). De familienaam Castermans is in Wolder niet uitzonderlijk. Het vlot echter niet met Castermans 1. Servatius trekt het ontwerp (van Charles Vandenhove) in en presenteert in 2006 een nieuw. Nu door architect De Wispelaere, ook van het Luikse kantoor Vandenhove. Dit plan beslaat beide locaties.

Servatius wil Castermans 1 zo snel mogelijk slopen, maar de hoeve wordt gekraakt. Daarom verhuren ze Castermans 2 antikraak. In 2010 zet de projectontwikkelaar de sloop van Castermans 1 door, en bereidt die van Castermans 2 voor. De antikraakhuur wordt opgezegd. Het pand wordt definitief onbewoonbaar gemaakt, om kraak tegen te gaan, en om te zorgen dat er zich geen vleermuizen in gaan nestelen. Regen en wind hebben nu vrij toegang.

Dan komt de woningcorporatie in ernstige problemen. Ze heeft zich vertild aan een ander project, nl. het Calatrava-project (bij het UMCC). Er is geen geld meer om te gaan bouwen. Wolder blijft zitten met een gesloopt cultuurhistorisch interessant monument (de carréboerderij) en een ruïne (Heukelommerweg 1). Servatius heeft geen armslag meer om in Wolder iets te realiseren en verkoopt beide locaties. De koper is de Stichting Glorieux uit Eindhoven, de beheerder van het vermogen van een Eindhovense kloosterorde. Glorieux brengt voor de exploitatie het plan onder bij de voor dit doel opgerichte Wilre BV.

De samenwerking met de Luikse architecten loopt af en de nieuwe opdrachten gaan naar het Maastrichtse bureau van Mathieu Bruls. Deze tekent het plan voor Castermans 1. Dit krijgt vanuit Eindhoven de naam Hof van Assisi. Het gelijktijdig ontwikkelde plan voor Castermans 2 heet Cour van Wolder. Het wordt in 2015 aan omwonenden gepresenteerd. In dit plan is op deze locatie een restaurant- en horecafunctie opgenomen. De buurt verzet zich hiertegen. Men is bang voor geluidsoverlast, verkeershinder (basisschool) en concurrentie met de bestaande horeca en de zalen. Gelukkig heeft Wilre BV een luisterend oor. Er wordt een klankgroep geformeerd. Deze geeft aan dat men het liefst een sociale / medische bestemming voor de locatie wil. Het vinden van een medische invulling (fysio, hospice, palliatieve zorg) lukt niet.

Wilre BV probeert nu een nieuwe invulling aan het project Heukelommerweg 1 te geven: 8 tiny houses / grondgebonden woningen op het achtererf plus herbouw van de hoeve. De gemeente laat een monumentenadvies opstellen (2022). De kern van dit advies luidt: Vanwege de slechte tot plaatselijk zelfs zéér slechte technische toestand kan met herbouw van dit volume ingestemd worden. Voorwaarde is wel dat de karakteristieke onderdelen (t.a.v .vormgeving en materialisering) teruggebracht worden. Met het plaatsen van ‘tiny houses’ kan in de basis ingestemd worden (… )  Het advies pleit ook voor behoud van de poortdoorgang met flankerend schuurvolume.

In december 2023 publiceert de gemeente een nieuwe aanvraag voor een omgevingsvergunning voor Heukelommerweg 1 “het verrichten van renovatiewerkzaamheden en het realiseren van nieuwbouw”. Drie maanden later wordt er gesloopt. Hiervoor is geen vergunningsaanvraag gepubliceerd, terwijl het object in het bestemmingsplan geregistreerd staat als cultuurhistorisch attentiegebied. Bij navraag zegt de betrokken ambtenaar dat dit een fout op de planviewer is, en hij wijzigt de markering op deze kaart. Is de planviewer onbetrouwbaar, of is de gemeente slordig of soepel? De aangrenzende buren kregen toen zij destijds hun panden gingen renoveren, strikte en kostbare voorschriften opgelegd betreffende kleuren en bouwmaterialen.

Hoe ernstig is het verdwijnen van deze bouw? In het bestemmingsplan van 2010 staat het pand nog aangewezen als gemeentelijk monument. Maar deze status is vervolgens niet door beleid bekrachtigd. Met zichtbaar gevolg. Het huis met de trapjes was geen rijksmonument, maar het had wel een beeldbepalende uitstraling. Het poortgebouw was een duidelijke herinnering aan de agrarische bestemming, en daarmee aan het verleden van Wolder. Het is het tweede karakteristieke pand aan het Mgr.Vranckenplein dat in deze eeuw verloren is. Ook in de vorige eeuw zijn enkele markante panden in Wolder gesloopt. Deze oude gebouwen hebben een historische waarde die de identiteit van onze gemeenschap mee vormt.

Daarbij dringt zich de vraag op: heeft de gemeente een visie op de ontwikkeling van deze dorpskern? Een blik op het Monseigneur Vranckenplein geeft het antwoord: het plein is verworden tot een verrommelde parkeerplaats; de behoefte van het moment voert er de regie. Het is duidelijk dat een (totaal)visie op schrijnende wijze ontbreekt. Dit geldt mogelijk ook voor andere oude kernen in de geannexeerde dorpen van de stad. Niet alles hoeft behouden te blijven, maar wat gesloopt wordt komt nooit meer terug. Nieuwbouwplannen van projectontwikkelaars zouden aan een langetermijnvisie getoetst moeten worden.

In het huidige bestemmingsplan staat Heukelommerweg 1 nog altijd beschreven als dubbelbestemming: behoud karakteristiek. Het nieuwe plan is ten tijde van dit schrijven nog niet gepubliceerd. We wensen de architect succes met het creëren van iets dat door Wolder omarmd wordt.

Laatste ontwikkelingen  Heukelommerweg 1

Op 16 april is er een informatieavond geweest over de nieuwe plannen voor Heukelommerweg 1 :  de Clarahoeve .

Voor de nieuwe plannen klik op de onderstaande link.  U wordt dan doorverwezen naar een pagina waar U kunt linken naar deze plannen.

Zie omgevingspresentatie Clarahoeve

Een nieuwe gasleiding

De bovenste foto is gemaakt door Werner Mantz, in het begin van de jaren dertig van de vorige eeuw. Dit is de eerste en oudste gasleiding. De onderste is gemaakt in 2023. Negentig jaar later

Onderstaande tekst is ontleend aan de Heijmans-app van 27 november jl.

Romeinse vondsten in de Médoclaan

Ruim 51 jaar geleden werden bij de aanleg van de woonwijk Campagne archeologische resten uit de Romeinse tijd gevonden. Een muur, brandsporen en veel dakpanpuin kwamen tevoorschijn bij het uitgraven van een bouwput voor een bungalow in de Chambertinlaan.
Deze vondsten vormden voor de gemeente de aanleiding om de aanleg van enkele waterkelders – bij de renovatiewerkzaamheden in 2023/24 – in de naast gelegen Médoclaan ook te onderzoeken. Afgelopen tijd zijn de graafwerkzaamheden door aannemer Heijmans daarom door archeologen van RAAP opgevolgd.
Uit het lopende onderzoek blijkt dat in de ondergrond een Romeinse villa gelegen is. Bewoners van deze Romeinse boerderij bewerkten akkers op de vruchtbare lössgronden van Campagne om graan te leveren aan Romeinse burgers en soldaten. Concreet bestaan de resten uit veel dakpanpuin en enkele afvalkuilen. Ook werd een kleine ronde oven gevonden. Deze oven kan bijvoorbeeld gebruikt zijn in een plaatselijke productie van metaal of glas.
Gelijktijdig met het uitvoeren van het onderzoek gaan de graafwerkzaamheden aan de kelders verder. De werkzaamheden liggen niet stil, en bieden ons nu al meer inzicht over de aard, de landschappelijke ligging en de omvang van de Romeinse villa ‘Chambertinlaan’.

Wij danken RAAP en in het bijzonder Roel Roggen voor deze toelichting.

VOORBIJ